ЖҮРӨК-КАН ТАМЫР ООРУЛАРЫНЫН ТАТААЛДАШУУСУНУН ЖАНА ОСТЕОПОРЕТИКАЛЫК СЫНЫКТАРДЫН КОМОРБИДДИК ПАТОЛОГИЯСЫНДА ТОБОКЕЛДИКТИ БААЛООДО ОСТЕОПРОТЕГЕРИНДИ БОЛЖОЛДООНУН МААНИСИ

Д.Ш. Чынгышпаев, Керималы к.М., А.М. Пасанова, А.Т. Алымкулов, А.О. Узакова, О.Ж. Узаков

Аннотация
Максат. Коморбиддик патологиясы бар аялдарда жүрөк-кан тамыр оорулары жана сөөктүн сынуу коркунучун анын ичинде өнөкөт жүрөк жетишсиздиги (ѲЖЖ), 2-типтеги (КД) кант диабети жана остеопорозду стратификациялоо үчүн остеопротегериндин (OPG) сывороткадагы деңгээлинин болжолдоочу ролун изилдөө.
Материалдар жана ыкмалар. Изилдөөгө ѲЖЖ, 2-типтеги КД жана остеопороз менен ооруган 50 жаштан 65 жашка чейинки (орточо жашы 57,1±4,9 жыл) эки топко бөлүнгөн 78 аял катышкан. 1-топко (n=41) OPG деңгээли ≤ 6,8 пмоль/л болгон бейтаптар, 2-топко (n=37) OPG деңгээли 6,8 пмоль/л болгон бейтаптар кирген. Контролдук топко гемодинамика, углевод жана минералдык зат алмашуунун клиникалык бузулушу жок 50-65 жаштагы 35 постменопаузадагы
аялдар кирген. OPG сыворотканын тутумун катууфаздык иммуноферменттик метод менен аныкталган. Сөөк тканынын минералдык тыгыздыгын баалоо кош энергиялык рентгендик абсорбциометрияныколдонууменен денситометриямененжүргүзүлгөн.
Жыйынтыктар. OPG деңгээли 6,8 пмоль/л болгон аялдарда жүрөк-кан тамыр
системасынын ооруларын жана остеопороздук сыныктар кыйла көп катталган. 1-жана 2-топтогу бейтаптарда контролдук топко (2.3±0.4 пмоль/л, p=0.001) салыштырмалуу OPG деңгээлинин олуттуу (p 0.001) жогорулашы табылган. OPG концентрациясы ≤ 6,8 pmol/l болгондо жүрөк-кан тамыр окуяларынын тобокелдигинин төмөндөшү аныкталган: миокард инфаркты (OR=0,91 [95%
CI 0,83-0,98; p=0,04]), мээнин инсульт (OR =0,87 [95% CI 0,81] -0,98; p = 0,01]), декомпенсацияланган CHF (OR = 0,84 [95% CI 0,77-0,92; p = 0,02]), остеопороздук сөөк жаракалар (OR = 0,81 [95% CI 0,72-0,90; p = 0,01]); бардык себептерден улам өлүм коркунучу олуттуу өзгөргөн жок (ЖЕ: 0,98 [95% CI 0,94-1,05; p = 0,223]). OPG деңгээли 6,8 пмоль/лден жогору (сезгичтик - 91%, өзгөчөлүк - 53%) 2-типтеги кант диабети жана остеопороз (AUC (Area Under Curve)=0,83 (95% ДИ [0,72-0,93;
р=0,001]) менен коронардык артерия оорусу бар бейтаптарда жүрөк-кан тамыр системасынын ооруларынын башталышын болжолдоогомүмкүндүк берет.
Корутунду. Аялдардын коморбиддик патологиясында остеопротегерин - жүрөк-кан тамыр системасынын оорулары жана сөөк сыныктарынын өнүгүшү анын ичинде ѲЖЖ, КД 2-тиби жана остеопороз үчүн көз карандысыз тобокелдик фактору болуп саналат. Бул ѲЖЖ, КД 2 тиби жана остеопороз менен аялдардын жүрөк-кан тамыр ооруларынын жана сөөк жаракаларынын коркунучун стратификациялоо үчүн кандагы OPG концентрациясын аныктоо клиникалык жактан негиздүү көрүнөт.
Ачкыч сөздөр: остеопротегерин, коркунуч факторлору, жүрөк жетишсиздиги, кант диабети, остеопороз, прогноз.