ЧЕНЕМДИК УКУКТУК АКТЫЛАР

Журналдын редакциясы  Будапешт ачык мүмкүндүк демилгесине кол коюшту. Он жыл мурун, Будапешттеги Ачык мүмкүнчүлүк демилгеси (БАМД) дүйнө жүзү боюнча жаңы каралып чыккан изилдөөлөргө ачык жетүү (АЖ) компаниясынын башталышын белгилеген.

Евразиялык медициналык журналдын саясаты - бул медициналык темадагы макалаларды жана актуалдуу илимий талкууларды жарыялаган илимий журнал. Кесиптик стандарттарга ылайык, журнал авторлорго өз темасына жакындоодо бир топ эркиндик берет.
Бирок, коомдук талкууну илгерилеткен жана чечим кабыл алуучулардын практикалык көйгөйлөрүнө ылайыктуу макалалар өзгөчө кабыл алынат.
Илимий дебаттар чөйрөсүнө жеткиликтүү сереп салган макалалар да жигердүү кубатталат. Редакция учурдагы изилдөө идеяларын жана натыйжаларын кеңири илимий көз караш менен түшүндүрүңүздѳгү өзгөчө макалаларды кубаттайт. Көйгөйлөргө мамиле жасап, аларды окугандарга ылайыктуу кылып сунуштаңыз. Учурдагы көйгөйлөрдү жана талкууларды тарыхый перспективада бөлүп көрсөтүңүз. Практика үчүн теориянын жана эмприкалык далилдердин баалуулугун баса белгилеңиз. Жалпы кабылданган кѳз караштарга чакырык таштаңыз жана илимий идеяларга кеңири (дисциплиналар аралык) институционалдык мамиле / же эволюциялык мамиле жасаңыз. Европалык көз-караштарды таанып, салыштырмалуу изилдөөлөрдү жүргүзүп, заманбап илимдин өз ара көз карандылыгын эске алыңыз. Илимдин жана практиканын деңгээлин көтөрүп, өзгөчө окутууга жана жалпысынан билим берүүгө байланышкан ыкмаларды иштеп чыгыңыз. Илимий маселелер жана ачык жеткиликтүүлүк (толук жеткиликтүүлүктүн толук саясатын окуп чыгыңыз). Евразиялык медициналык журналына жарыяланган изилдөөлөрдү мүмкүн болушунча кеңири жайылтуу максатында, бардык макалалар ачык жеткиликтүүлүктѳ болот.

Авторлордун жоопкерчилиги: адилетсиз цитаталардан, жалган маалыматтардан жана башка басылмалардагы параллель басылмалардан алыс болуп, түпнуска чыгармаларды редакторго берүүгө; илимий отчеттуулуктун жалпы кабыл алынган стандарттарын сактоого; алар алган маалыматтарга жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу жана алардын маалыматтарынын булактарын тастыктоо; кызыкчылыктардын кагылышуусунун кырдаалын жаратпоого жана зарыл болсо, жарыяланган эмгектердеги каталарды жана так эместиктерди оңдоого; авторлор басылмалардын дизайнына, алардын эл аралык басма стандарттарына шайкештигине байланыштуу редактордун жалпы талаптарын сакташы керек; басылмада туура эмес, ката жоболор же бурмаланган маалыматтар табылган учурда, автор бул мыйзам бузууларды тез арада четтетип, бул тууралуу редакцияга кабарлоого милдеттүү.

 

Этика. Журнал жарыялаган бардык изилдөөлөрдү изилдөө этикасынын жогорку стандарттарына ылайык жүргүзүүгө аракет кылат. Бул журналдын ишенимдүүлүгүн, илимий авторлуктун кесипкөйлүгүн жана акыры, бүтүндөй илимий аракетти буза турган эч нерсени жарыялоого алып келбейт.
Евразиялык медициналык журнал жогорудагы көрсөтмөлөрдү сактоо менен жарыялаган бардык изилдөөлөрүнүн бүтүндүгүн сактоого аракет кылат.

 

Натыйжалардын жарамдуулугу жана ага байланыштуу маселелер. Евразиялык медициналык журнал тарабынан окурмандар жарыяланган изилдөөлөрдө келтирилген натыйжалардын сапатына жана ишенимдүүлүгүнө ишенимдүү болушу үчүн төмөнкү көрсөтмөлөр колдонулат:
- Изилдөөлөрдө колдонулган жана берилген маалыматтар (анын ичинде сүрөттөр) жасалмаланбашы, бурмаланбашы же башкача айтканда  керектүү жыйынтык алуу үчүн  жана колдоо табуу үчүн  бурмаланбай келиши керек. -

Суроо боюнча, натыйжалардын натыйжалуулугун текшерүүдѳ  авторлор тийиштүү документтерди же маалыматтарды жиберүүгө даяр болушу керек.  Тиешелүү документтерде чийки маалыматтар, үлгүлөр, жазуулар ж.б. камтылышы мүмкүн. Жеке менчиктин купуя маалыматтары түрүндөгү купуя маалыматтар бул талаптан четтетилген. Плагиат жана ага байланыштуу көйгөйлөр Евразиялык медициналык журналда плагиат ыктымалдыгын азайтуу үчүн төмөнкү көрсөтмөлөр колдонулат: - Евразиялык медициналык журналга берилген кол жазмалар, ошондой эле башка журналга бир эле мезгилде, толугу менен же жарым-жартылай берилбеши керек.
- Жөнөтүлгөн кол жазмалар мурун жарыяланбашы керек (жарым-жартылай же толугу менен), эгерде жаңы эмгек мурун жарыяланган чыгарманын кеңейтүүсү болбосо. Кошумча салымдын кол жазмасында так жазылышы керек. - Маалыматтар, теориялар, текст же башкалар авторго таандык болуп көрсөтүлбөшү керек. Иштелмелердин толук цитаталарын келтирүү менен, башка эмгектерге туура баа берүү керек; анын ичинде так көчүрүлүп алынган материал (сөзмө-сөз) жана жалпыланган жана / же ѳз сѳзү менен түшүндүрүлгѳн болушу. Жалгыз тырмакчалар сөзмө-сөз цитаталарга арналган (Евразиялык медициналык журналдын стилдер боюнча көрсөтмөсүн караңыз). - Плагиат бар-жогун текшерүү үчүн Евразиялык медициналык журнал тиешелүү программаны колдоно алат. Автордук укук менен корголгон бардык материалдарды камтуу үчүн автордук укуктар сакталышы керек. Кол жазмалардын автору. Авторлордун (жана башка кызматташкан адамдардын же уюмдардын) өз салымдары үчүн талаптагыдай таанылышын камсыз кылуу үчүн төмөнкү көрсөтмөлөр Евразиялык медициналык журналда  колдонулат. Бул эрежелер чыр-чатактарды жана бурмалоолорду мүмкүн болушунча эртерээк алдын алуу же чечүү максатында иштелип чыккан. Жооптуу автор бардык авторлордун кол жазманы тапшырардан мурун Евразиялык медициналык журналга кол жазманы берүүгө макулдугун бергенине ынануусу керек. -Эгер Евразиялык медициналык журналга берген өтүнмөдө бир нече автор көрсөтүлгөн болсо, анда алардын натыйжалары үчүн жамааттык жоопкерчиликти жана жоопкерчиликти бөлүшүү үчүн алардын ишине жетиштүү салым кошушу керек. - Евразиялык медициналык журналына алгачкы тапшырууда корреспондент-авторлор автордук маалыматты бардык авторлор аныктап, макулдашкандыгына ынануусу керек. Бул авторлордун толук тизмесин, тиешелүү авторду жана авторлордун тизмесин камтыйт.
-Журнал иштелменин кабыл алынышынан кийин автордук өзгөрүүлөргө же тизмедеги өзгөрүүлөрдү кабыл албайт. -Бул эреже рецензенттер жана редакторлор тарабынан редакциялоону талап кылганда колдонулбайт.
Авторлордун тизмесине киргизилген өзгөртүүлөр негиздүү болушу керек жана эгерде зарыл болсо, автордун аты-жөнүнүн тартибин өзгөртүүгө макулдугун тастыктаган кат же анын атын авторлордун тизмесинен алып салууга автордун макулдугу болушу керек. Изилдөө этикасы, маалыматтарды коргоо жана баштапкы маалыматтарды топтоодо Евразиялык медициналык журналына киргизилген изилдөөлөргө баштапкы маалымат топтоо кирсе, же адатта изилдөөчүлөргө жеткиликсиз болгон жарыяланбаган маалыматтар топтому киргизилген болсо, анда авторлор изилдөө жүргүзүүдөн мурун тийиштүү изилдөө этикасынын макулдугун алышы керек. Изилдөө этикасынын жана маалыматтарды коргоонун стандарттык принциптери жана мыйзамдары колдонулат: -Макаланын авторлору, изилдөөдө колдонулган бардык кошумча маалыматтар бул маалыматтарды изилдөө максатында акысыз пайдаланууга мүмкүндүк берген булактан алынгандыгына же уруксат алынгандыгына  кепилдик берүүгө тийиш;

 

Рецензенттердин жоопкерчилиги: редакциялык саясатты түзүүгө катышуу; максималдуу ачыктыкты жана авторго толук отчеттуулукту камсыз кылган редакциялык саясатты кармануу; коммерциялык кызыкчылыктарга көз каранды болбогон акыйкат жана калыс чечимдерди кабыл алуу жана объективдүү кароо процессин уюштуруу; макалаларды кароонун шарттарын жана баалоонун купуялуулугун сактоого; рецензенттер журналда жарыяланган бардык нерсе үчүн жооптуу; рецензенттер рецензияны объективдүү жана калыс түзүшөт, эгерде зарыл болсо, булакка шилтеме берүү менен өз пикирлерин тастыкташат; рецензент туура эмес, ката жоболорду же бурмаланган маалыматтарды тапса, анда ал аныкталган мыйзам бузууларды четтетиши жана бул жөнүндө журналдын редакциясына белгиленген тартипте билдириши үчүн, ал жөнүндө авторго редакция аркылуу билдирет;
Рецензенттер басылмалардын бүтүндүгүн коргойт, зарылчылыкка жараша оңдоолорду киргизишет жана кол жазмалары изилдөө же жарыялоо этикасына туура келбегендерге негиздүү баш тартууну беришет.
Апелляциялык процедура. Макалаларды кабыл алуу же четке кагуу жөнүндө чечим кабыл алганда, эксперттик сын-пикирлердин сунуштарын жетекчиликке алат. Апелляциялык арыздар төмөнкүлөрдүн негизинде гана каралат: Рецензентке же редакциялык кеңештин мүчөсүнө байланыштуу кызыкчылыктар кагылышкан учурда. Эксперттик текшерүү процессинде купуялуулук сакталбайт. Бул каалаган багытта болушу мүмкүн. Рецензенттер тарабынан  керектүү маалыматтар берилген эмес, мисалы, кошумча жыйынтыктар же номерлер берилген эмес. Эгерде кайрылуу толук иликтөөгө алынса, аны башкы редактор же баштапкы кароого катышпаган көз карандысыз редакциялык кеңештин мүчөсү аткарат. Ар кандай кайрылуунун натыйжалары даттанган күндөн тартып 1 айдын ичинде авторго маалымдалат. Бардык кайрылуулар каралат жана аларды тапшыргандарга алардын кайрылуусу жогоруда белгиленген критерийлерге жооп береби же жокпу, маалымдалат. Бардык кайрылуулар башкы редакторго жөнөтүлүшү керек (Eurasian.med.jour@gmail.com).
Редакциялык кеңештин саясаты:

*жарыялоо үчүн берилген бардык материалдарды карайт. Негизги редактордук саясат - объективдүү чечимдерди кабыл алууда көз карандысыздыкты жана абийирдүүлүктү сактоо, автордун жеке укуктарын жана интеллектуалдык менчик укугун сактоо;

*жарыяланган материалдардын сапатын камсыздоо жана жакшыртуу боюнча саясатты жүзөгө ашырат;

*жарыяланган изилдөө материалынын актуалдуулугун, маанилүүлүгүн, айкындыгын, ишенимдүүлүгүн, негиздүүлүгүн белгилейт;

*илимий басылмалардын сапатына кепилдик берген басылмаларды карап чыгууну, редакциялоону, эксперттик баалоону өркүндөтүүнү ишке ашырат;

*жарыяланган материалдардын шайкештиги боюнча чаралардын кабыл алынышына кепилдик берет, тиешелүү программалык камсыздоону колдонуу менен плагиат үчүн басылмаларды текшерет;

*көз карандысыз рецензенттердин жалпы сын-пикирлеринин негизинде макаланы (материалдарды) жарыялоого кабыл алуу же четке кагуу жөнүндө чечим кабыл алат. Акыркы редакциялык чечим жана анын себептери авторлорго маалымдалат.

*материалдарды көз карандысыз түрдө карап чыгууга кепилдик берет (кош

жабык обзор), бул макаланын жарыялануусу күтүлүп жаткан илимий баалуулукка карата чынчылдыгын жана объективдүүлүгүн камсыз кылат;

*жарыялоого берилген материалдарды карап чыгуу тартибин белгилейт;

*кѳз карандысыз текшерүү процессинин адилеттүү жана туура болушун камсыз кылат;

*материал сапатсыз же илимий жыйнактын окурмандары үчүн ылайыксыз деп табылса, көз карандысыз рецензиясыз баш тартуу укугун өзүнө калтырат.
Бул чечим редакциялык саясатты эске алуу менен кабыл алынат;

*жетиштүү тажрыйбасы бар жана кызыкчылыктардын кагылышуусу жок адамдарды тандоо менен  жарыялоо үчүн каралган материалдарга карата көз карандысыз рецензенттердин кызматын колдонот;

*Автор дайындалган мекемеге тиешеси жок эки көз карандысыз экспертке материалдарды карап чыгуу үчүн берет. Рецензенттер редактордук кеңештин мүчөлөрү эмес;

*эгер сын-пикирлердин бири терс болсо, материал үчүнчү рецензентке өткөрүлүп берилет, эгер ал оң сын-пикирин берсе, анда ал жарыялоо маселесин карайт;

*эгерде рецензенттер маалыматтардын ишенимдүүлүгүнө же илимий эмгекти жарыялоонун максатка ылайыктуулугуна байланыштуу суроолорду беришсе, авторго берилген суроолорго жооп берүүгө мүмкүнчүлүктѳр  берилет;

*кароого жөнөтүүдө, авторлордун материалдарынын купуялуулугун камсыз кылат жана рецензенттердин мындай купуялуулугун сактоо зарылдыгы жөнүндө билдирет;
*авторлордон тышкары, жыйнактагы материалдын абалын эч кимге айтпайт; рецензенттердин жеке маалыматтарынын купуялуулугун сактайт.